Informatie

Familiepatronen

Je hebt het misschien (nog!) niet door, maar in heel veel dingen doe jij je ouders na. Net zoals je van hen hebt geleerd hoe je moet lopen en praten, heb je ook minder zichtbare dingen van hen geleerd. Bijvoorbeeld hoe je met emoties om moet gaan. Of nog minder zichtbaar: hoe bijzonder, belangrijk, hoe groot of hoe klein jij mag zijn. Ook dat heb je afgekeken en onbewust overgenomen van je ouders. Hoe groter zij van zichzelf mogen zijn, hoe groter jij van jezelf mag zijn.

Tussen jou en je ouders zijn ongetwijfeld gedragspatronen ontstaan die jullie elke dag opnieuw herhalen en die er heel erg ingesleten zijn. Je krijgt misschien commentaar op je kleding en begint te mopperen of je moet vlees eten terwijl jij liever vegetarisch wil eten. Hierdoor ontstaat er spanning. Deze patronen zijn lastig te veranderen, maar het kan wel! Door je bewust te worden van het patroon en dan bewust te kiezen om zelf anders te reageren.

Let op, je kunt je ouders niet veranderen! Maar je kunt wel veranderen hoe jij je tegenover hen opstelt. Grote kans dat je ouders dan vanzelf ook anders gaan reageren. Vaak gaat reageren heel automatisch en onbewust. Dat maakt het moeilijk om het te veranderen. Toch kun jij dit in jezelf oplossen en meer gaan reageren op een manier die beter werkt voor iedereen.

Illustratie: Madelief de Graaf

Naast dat je dingen van je ouders hebt overgenomen, kan het ook zo zijn dat je ouders onvervulde behoeften hadden waar jij oplossingen voor bent gaan geven.  Stel bijvoorbeeld dat je moeder altijd het gevoel heeft dat zij bepaalde dingen niet kan. Jij bent haar gaan helpen door die dingen steeds van haar over te nemen. Het wordt voor jou een automatisme om dingen over te nemen als iemand zelf het idee heeft dat hij of zij het niet kan. Je gaat dit vervolgens niet alleen bij (in dit voorbeeld) je moeder doen, maar ook bij anderen in je omgeving (vrienden, klasgenoten, collega’s).

Het klinkt verleidelijk, maar toch is het niet zo dat je ouders de schuld hebben van al die patronen en dat het dus aan hen is om op te lossen. Dat kun je zelf doen, helemaal zonder je ouders. De eerste stap is dat je bewust wordt van wat je onbewust van hen hebt overgenomen. Dan kun je er ook bewust voor kiezen om dat niet meer te doen.

Je kunt dat gedrag uiteindelijk helemaal loslaten. De patronen zijn misschien een tijdje heel nuttig voor je geweest, maar op een gegeven moment zijn ze problemen gaan opleveren; voor jou of voor een ander. Je bent bijvoorbeeld vaak moe omdat je meer van anderen overneemt dan je aankunt. Of anderen nemen het je kwalijk dat je dingen van hen overneemt, omdat ze het liever zelf willen doen. Als je het patroon eenmaal door hebt, is het vaak maar een kleine stap om dit automatisme in jezelf te doorbreken.

Ervaringsverhalen

Tips & oefeningen